جەنابی دکتۆر شێرکۆ عەبدوڵا لە نێوان تەنز و تەتەڵەدا

کەژاڵ نوری

2-08-2022

6400جار خوێندراوەتەوە


کەم کەسمان هەیە، ئەگەر بۆ یەکجاریش بووبێت، حەزی نەکردبێ کە لە کاتی خەم و ناخۆشییدا، بکەوێ بەسەر تەنزێکی دکتۆر شێرکۆدا و، کەمێک بە خوێندنەوەی پێنەکەنی بێت و، ئارامییەکی بۆ نەگەڕابێتەوە. خۆم یەکێکم لەوانەی هیچ تەنزێکی تێناپەڕێنم، بە مەرجێ بەرچاوم کەوتبێ.

لە دوایەمین تەنزییدا دکتۆر، وەکو کۆی ئەو خەڵکەی کە لەو دەسەڵاتە پڕ و بێزارە؛  تەنزێکی نوسیووە، ئەمما تەنز چی؟ تەقلەیەکی بە هەموو مێژوی خۆی لێداوە. 

جەنابی دکتۆر لەتەنزە نوێیەکەیدا ئەفەرموێ: سڵاو سڵاو دکتاتۆر. پاش سڵاو لێکردنی، نوسیوویەتی:- تۆ سەلماندت کە تاقە گورگێکی شەریف، زۆر چاکترە لە کۆمەڵە رێویەکی سەخیف!

لە ماوەیەکی کەمدا تەنزەکەی دکتۆر،  بە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبوکدا تەقیەوەو کۆمەڵێک پەیج و ئەکاونت تەنزەکەیان خستە سەر وێنەیەکی سەدام حسینی گۆڕبەگۆڕ و بڵاوییان کردەوە.

ئەو نوسینەی دکتۆر شێرکۆ، ئەگەر لە کۆنتێکستدا، پڕ بێ لە راستییش، ئەوا لە کۆنسێپتا،  تاوانێکی نەتەوەیی و هەڵەیەکی مەعریفی گەورەشە. کە لەلایەن شێرکۆ عەبدوڵاوە بنوسرێت. [ بەزۆر هۆکار]

پێش هەموو شتێک، ئەگەر خەڵکی عەوام، بێزار بووبێ لە دەسەڵاتی تاڵانچیەکانی ئەمڕۆ و خۆزگە بە سەردەمی سەدام بخوازێ و سەدام بە[ باش! ] دابنێت " کە لێی ناگێرێت، چونکە روئیای مەعریفی گەورە و قوڵی نیە و، رووکەشانە لە رەهەندەکانی حوکمڕانی و بەڕێوەبەریی دەڕوانێت"، بەڵام ئەو هەڵەیە، لە خەڵکانی ئەکادیمیی قبوڵکراو نیە. 

کچە سیاسەتمەدار و ئەندام پەرلەمانی پێشووی عیراق، خاتوو رەنگین عەبدوڵا کە خاوەنی حەوت شەهیدی خێزانەکەیەتی، لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبوک، لە ئەکاونتی فەرمی خۆی، وەڵامێکی کورتی بۆ نوسیووەو لە کۆتاییدا دکتۆر شێرکۆی ناچار بە روونکردنەوە کردووە. بەڵام قەباحەتی روونکردنەوەکەی دکتۆر شێرکۆ ئەوەیە کە دەڵێ: من مەبەستم لە دکتاتۆر، لە سەدام حسین نیە و لە نوری سەعید بووە!

یەکەم- لە هەموو ئان و زەمانێکدا، سیستمی دکتاتۆرییەت، خوازراو نیەو، دکتاتۆر نابێ لە ژێر هەر بیانوویەکدا بێت، سڵاوی لێبکرێت. چەمکی دکتاتۆر، چەمکێکە رەتکراوەیە. جا  ئیتر نوری سەعید بێ یان هه‌ركه‌سێكی دیكه‌، کە وتت سڵاو دکتاتۆر، ئەگەر تەنانەت سڵاوەکەش تایبەت کەیت بۆ یەک کەس، تۆ لە فۆڕمی ئەو سڵاوەتدا، سڵاو دەنێریت بۆ سەدام، بۆ هەرکەسێک. سڵاوکردن لە [دکتاتۆرێکی ناونەهێنراو] سڵاوکردنە لە هەمووی.
 
لە کۆنسێپتدا، دکتاتۆرەکان هەموویان هەڵگری یەک وەزیفەن، کە ئەویش وەزیفەی کوشتن و بڕین و، جینۆسایدکردنی گەلانی ناو وڵاتەکانی خۆیان، یان گەلانی وڵاتەکانی دیکەیە. لە رەهەندی سیاسیی و، فەلسەفەی زانستی کۆمەڵایەتی و، عەسکەرییدا، شتێک نیە بە ناوی دکتاتۆری باش و دکتاتۆری خراپ. سەرجەمی دکتاتۆرەکان خراپن و لە میتافۆری زمانەوانیی و سەبقی زمانەوانییدا، خراپ خراپە و باشیش باشە و یەک فۆرمیان هەیە، نەک فۆرمی جیاواز. 

ئەوەی دکتۆر شێرکۆ عەبدوڵا ئەمجارە نوسیوویەتی. تەتەڵەی مەعریفیە، نەک تەنز و کۆمیدیای سیاسیی، لەگەڵیشیدا، دکتۆر شێرکۆ دەخاتە بەردەم وەڵامی ئەو پرسیارەی، کە ئەگەر خەڵک و هاوڵاتی عەوام، باخود نەوەی دوای راپەڕین، خۆزگە بە سەدام بخوازن و، بەهۆی خراپی باری ئابوری و سیاسییەوە، بکەونە حاڵەتی نۆستالیژیاوە بۆ سیستمی پێشوی عیراق، ئەدی دکتۆر شێرکۆ بۆ؟ دکتۆر شێرکۆ، کە چەندین مووچەی لە دامودەزگا حکومی و حیزبی و رۆشنبیرییەکانی ئەو وڵاتەدا لە راپەڕینەوە هەتا ئەمڕۆکە هەیەو، لە هیچی کەم نیە، بۆ نۆستالیژیای بۆ سیستمی پێشووی عیراق هەیە؟ چی شتێک نوسەرێکی وەکو شێرکۆ و، خوێنڕێژێکی وەکو سەدام پێکەوە گرێ ئەداتەوە؟ 

ئەگەر شێرکۆ ناچار بە روونکردنەوە ببێ و، بڵێت مەبەستم سەدام نیە، ئەی مەبەستی کێیە؟ لە عیراقدا، بەهیچ کام لە سەرۆکەکانی پێش سەدام ناوترێ دکتاتۆر.  لە کۆنتێکستی زهنی ئێمەی کوردا،  هەتا ئێستاش کورد لە عیراقدا، بە سەدام ئەڵێ دکتاتۆر. وە بەڵێ ئێمە بایی ئەوەندە خوێنەواریمان هەیە کە تێبگەین، کە شێرکۆ ئەو سڵاوەی بۆ سەدام نوسیووە. لە هەرێمی کوردستاندا قسە لەسەر ئەوەش ئەکرێ کە  ئەم پیاوە؛ لە چوارپێنج شوێنەوە مانگانە بەسەر یەکەوە، مووچەی قەبە وەردەگرێ، بێجگە لە کۆمەڵێک ئیمتیازاتی تریش، تا نۆستالیژیای هەبێ و، سڵاو بۆ دکتاتۆرێکی مردوو بنێرێت؟ 

دووەم - شێرکۆ عەبدوڵا، ئەگەر ئاگاداری ژیانی کۆمەڵایەتی گورگەکان بێت، باش ئەزانێت کە گورگی سەرکردە کۆمەڵەکەی خۆی دەپارێزێ و، کۆمەڵکوژییان ناکات. بەراوردکردنی ئەو ژینگە کۆمەڵایەتی و سیاسییەی کە دکتاتۆرەکان، لە ژینگەی کۆمەڵایەتی گەلانی خۆیان و گەلانی ژێردەستیاندا دروستی دەکەن، بە ژینگەی کۆمەڵایەتی گورگەکان هەڵەیەکە، سەلماندنی ئەو راستییەیە کە تۆ، هیچ لەسەر ژیانی ئاژەڵان نازانیت و، لەمەشدا جەنابی کاک دكتۆ کەوتۆتە هەڵەیەکەوە، کە بەبێ شارەزایی دەست بۆ بەراوردکاریی دەبات. 

سێیەم- خەڵکانی ئەکادیمیی، نابێ هەڵگری هەمان گوتاری خەڵکی عەوام بن لە بێزاریی دەربڕین و، رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵیدا، بەڵکو دەبێ چەکی تر و عومقی ئیستراتیژی تریان هەبێ، بۆ شەرمەزارکردنی سیستمە سیاسییە خراپە، یەک لە دوای یەکەکان. تۆ کە هەمان سۆز و عاتیفەی نامەعریفی گەنجانی فەیسبوک دەگوێزیتەوە ناو تەنزەکانت، کەواتە تۆش هەمان ئەو پۆپۆلیستەی کە رۆژانە لە فەیسبوک ، هەر هەفتەو بابەتێک دەکەن بە جەدەل.

چوارەم- دکتۆر شێرکۆ عەبدوڵا بەو تەتەڵەیەی لەو تەنزەدا کردی، ئاگری بە رۆحی کەسوکاری زیندانیان و هەموو شەهیدانەوە نا. کاتێک کە لەسەردەمێکدا، بەڕێزییان مووچە خۆرێکی [بێ کێشە و گیروگرفتی ئەمنی و سیاسیی] ناو فەرمانگەکانی حکومەتی عیراق بوون، ئەو ماڵباتانە لەژێر مەترسی ئەمنی و، خانوو روخاندن و، هەتیوو کەوتن و، خۆشاردنەوەی ماڵ بە ماڵ و، دەربەدەری دەبوونەوە. ئاگری بە رۆحی ئەو دایک و باوکانەوە نا، کە تەنانەت پارەی ئەو فیشەکانەشیان لێ وەردەگیرایەوە، کە کوڕ و کچەکانیان پێ رەمی دەکرا و، نەشیان دەتوانی بە ئاشکرا بگرین و ، جەنابی تەنزنوسیش بێ کێشە سەری مانگ مووچەی خۆی وەردەگرت و، هیچ ئەمنێکیش نەدەچووە بەردەرگای ماڵەکەی. 
 
مرۆڤ کە زۆری وت، تەتەڵەش دەکات، لە ئێستادا شێرکۆ عەبدوڵا قۆناغی تەنزی تێپەڕاندووەو پێی ناوەتە قۆناغی تەتەڵەوە. 

بریا تەتەڵەکەی زمانەوانی بوایە، نەک فکریی


ئەم وتارە دەربڕی رای نووسەر خۆیەتی