کۆنگرەی نەتەوەیی راگه‌یه‌ندراوێكی له‌باره‌ی جه‌ژنی زمانی کوردی بڵاوكرده‌وه‌

10:07 - 14/05/2022

1203جار خوێندراوەتەوە

خه‌ندان-

کۆمیسیۆنی زمان، فەرهەنگ و پەروەردەی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان رایگه‌یاند، 14، 15و 16ـی گوڵان، جەژنی زمانی کوردییە، لە کۆمەڵگەی کوردیدا ئەم سێ رۆژانە وەکو جەژنی زمانی کوردی ده‌ناسێنرێت، ئه‌مساڵیش زیادكردنی زاراوەی سۆرانی بۆ وه‌رگێڕانی گووگڵ  ئەم جەژنە رۆشنتر و پیرۆزتر دەکات، ده‌شڵێت، "هەر کۆمەڵگایەک تاوەکو زمانەکەی لە ژیانی رۆژانەیدا بەکارنەهێنێ، ناتوانێ بونی خۆی بسەلمێنێ".

کۆمیسیۆنی زمان، فەرهەنگ و پەروەردەی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان ئه‌مڕۆ شه‌ممه‌ له‌ راگه‌یه‌ندراوێكدا كه‌ وێنه‌یه‌كی بۆ خه‌ندان نێردراوه‌، رایگه‌یاند، "14، 15و 16ـی گوڵان، جەژنی زمانی کوردییە، لە کۆمەڵگەی کوردیدا ئەم سێ رۆژانە وەکو جەژنی زمانی کوردی ده‌ناسێنرێت و بە شکۆوە پیرۆز رادەگیرێ، ئامانجی ئەم بیرەوەرییە ئەوەیە کە گەلی کورد بە گشتیی و کەسانی کوردی ئاخێو بەتایبەتی خاوەندارێتی زمانەکەیان بکەن و بیپارێزن". 

هەر نەتەوەیەک لە جیهاندا خاوەنی رۆژگەلی تایبەت و بە نرخن، ئەوان ئەو رۆژانە وەکو سامان و مایەی بەنرخی نەتەوەیی دەناسن
ئاماژه‌ی به‌وه‌شكردوه‌، هەر نەتەوەیەک لە جیهاندا خاوەنی رۆژگەلی تایبەت و بە نرخن، ئەوان ئەو رۆژانە وەکو سامان و مایەی بەنرخی نەتەوەیی دەناسن، بە بیرەوەی و یادکردنەوەیان خۆیان بە شاد و سەرفەراز دەبینن و هەبونی خۆیان پتەوتر و بەهێزتر دەکەن، بۆیە گەلی کوردیش وەکو نەتەوەیەکی رەسەن و زیندو پێویستە خاوەندارێتیی سیمبول، بیرەوەریە مێژوییەکانی خۆی بکات و بە پیرۆزیەوە بیپارێزێت.
هەر کۆمەڵگایەک تاوەکو زمانەکەی لە ژیانی رۆژانەیدا بەکارنەهێنێ، ناتوانێ بونی خۆی بسەلمێنێ
کۆمیسیۆنی زمان، فەرهەنگ و پەروەردەی کۆنگرەی نەتەوەیی ده‌ڵێت، "هەر کۆمەڵگایەک تاوەکو زمانەکەی لە ژیانی رۆژانەیدا بەکارنەهێنێ، ناتوانێ بونی خۆی بسەلمێنێ و ناسنامەکەی بە شێوەیەکی زەڵال و بێ کەم و کورتی نیشان بدات، هەر بۆیەشە دوژمن و ناحەزانمان راستیی زمانی کوردی ناناسێنن و قەبوڵی ناکەن، بە داخەوە، گەلەکەمان تا ئێستا ئەو راستییەی وەکو پێویست نەبینیوە، نەیناسیوە و تێنەگەیشتوە". 
کۆمەڵگا زمانەکەی لە ژیانی رۆژانەی خۆیدا بە شێوەیەکی پێویست بەکارنەهێناوە
ئه‌وه‌ش خراوه‌ته‌ڕو، "کۆمەڵگا زمانەکەی لە ژیانی رۆژانەی خۆیدا بە شێوەیەکی پێویست بەکارنەهێناوە، ئەمە کاریگەری کردوه‌تە سەر پێشکەوتنی زمان و وای کردوە کە زمانی کوردی  لە بەرامبەر زمانی داگیرکەرانی کوردستان لاواز و بێ سەواد بمێنێ".
واتای قەدەغەکردن، ئاستەنگکردن و هەوڵەکانی جیاکردن و دوبەرەکی لەسەر زمانی کوردی، نەییکردنی هەبونی کۆمەڵگا خۆیەتی
ده‌شڵێت، "جەژنی زمانی کوردی پیرۆز دەکەین و رایدەگەیه‌نین کە واتای قەدەغەکردن، ئاستەنگکردن و هەوڵەکانی جیاکردن و دوبەرەکی لەسەر زمانی کوردی، نەییکردنی هەبونی کۆمەڵگا خۆیەتی، کەسایەتی مرۆڤ لە زمانی مرۆڤەوە دێت، زمان رامان و پێناسەیە، رامان و پێناسەیش بە زمان دەوڵەمەند دەبێ، ئەم سەدساڵە ئەمەی فێرکردین و پەروەردەکردنی زمانی زکماکی نەک وەک بارێک، بەڵکو وەکو مافێکی سروشتی قبوڵمان کرد، زمان بۆ گەلان پەڕگالی بەردەوامبون و ژیاندنی فەرهەنگ و ناسنامەیە".
پێویستە لە تەنیشت زمانی فارسی، عەرەبی و تورکیدا، زمانی کوردیش لە چوارچێوەی سیستەمی پەروەردە و فێرکردنی فەرمی دەوڵەتدا هەبێت
له‌راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا هاتوه‌، "پێویستە لە تەنیشت زمانی فارسی، عەرەبی و تورکیدا، زمانی کوردیش لە چوارچێوەی سیستەمی پەروەردە و فێرکردنی فەرمی دەوڵەتدا هەبێت و زمانی کوردی لە قوتابخانەکاندا بخوێندرێ، کاتێک کە کورد داوای ئەوە دەکەن کە زمانی کوردی بە گوێرەی رێژەی کورد بێ و بە فەرمی کوردی ببێتە زمانی دوەمی دەوڵەت، لەبری ئەوەی کە ئەم داوایە بە مافێکی سروشتی و رەوا ببینرێ، داواکە بە تاوان و گوناهـ لەقەڵەمدەدرێت، خاوەنی ئەم خواستە وەکو تاوانبار و گوناهکار سزادەدرێن، کەسانێک لەو پێناوەدا زیندانیکران و مافەکانیان پێشێلکران، زۆرێک لە قارەمانان بۆ ئەم ئامانجە رەوایە بە ناچاری چەکیان هەڵکرد و چەندەها گیانفیدایانە لە پێناو زمانەکەیان گیانیان سپارد و شەهیدبون".
واز لە ناکۆکی و دوبەرەکی بێ مانا و بێ سود بێنن و وەرن با پێکەوە شانمان بدەینە ژێر باری زمانەکەمان
رونیشیكراوه‌ته‌وه‌، "بانگی هەمو پارت، دەزگا، سازیی فەرمی، رێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی و کەسایەتی و هەمو چین و توێژەکانی گەلەکەمان دەکەین، کە واز لە ناکۆکی و دوبەرەکی بێ مانا و بێ سود بێنن و وەرن با پێکەوە شانمان بدەینە ژێر باری زمانەکەمان، زمانی کوردی لە مەترسیدایە، کاتێک کە زمان نەما، ناسنامەیش نامێنێ و ئەو کات هەبون و نەبونمان وەکو نەتەوە دەکەوێتە بەر مردن و لەناوچون، هەر شتێک لەدەست دەچێت، بۆیە پێویستە دەست بۆ دەست و نەوە بۆ نەوە پرۆسەی زمان و پێیەوەگرێدراوی وەک فەرهەنگ و پەروەردە بە زمانی کوردی بەرەو پێشەوە ببەین و خاوەندارێتی بکەین".

له‌باره‌ی خستنی زاراوەی سۆرانی بۆناو وه‌رگێڕانی گووگڵ، کۆمیسیۆنی زمان، فەرهەنگ و پەروەردەی کۆنگرەی نەتەوەیی ده‌ڵێت، "چەند ساڵ پێش ئێستا Google بە هەوڵ و رەنج و خەباتی جوامێرانەی چەند دڵسۆز و وڵاتپارێزان زمانی کوردی (زاراوەی کورمانجی ) یان خستە ناو لیستەی وەرگێڕانی Google وە، لەم مانگەشدا بە هەوڵ و کۆشش و رەنج و خەباتی چەند بەڕێزێکی تر زمانی کوردی (زاراوەی سۆرانی)یش کەوتە ناو لیستەکە، ئێمە ئەم کارە پیرۆزە کە بە روداوێک و دەستکەوتێکی مێژویی دەبینین، ئەم جەژنە رۆشنتر و پیرۆزتر دەکات، بۆیە جێگا و شایستەی ئەوەیە کە بە گەرمی پیرۆزبایی لە گەلەکەمان بکەین و پێویستە بەهەر جۆرێک و لەژێر هەر شەرت و مەرجدا بێت زمانی شیرینی کوردی لە هەمو بوار و سەکتەرەکانی ژیاندا بەکاربهێنرێت و بپارێزرێت و لە جیهاندا زیاتر بناسرێندرێت".